فهرستهايش نافذ بود، ولي نميتوان دقيقاً فهميد آنچه به وسيلهٴ نسخهبرداران قرون وسطي به ما رسيده تا چه حد نشاندهندهٴ آن چيزي است كه به وسيلهٴ خود او يا زير نظر او رسم شده بود.
رسالهٴ نورشناخت (اپتيك) منسوب به بطليموس حاوي مطالعهٴ تجربي انكسار نور، همچنين بررسي مشروح انكسار جوي است. اين چشم گيرترين تحقيق تجربي عهد قديم بود. بطليموس دريافت كه زواياي تابش و شكست با هم متناسباند، كه اين مطلب در مورد زواياي بسيار كوچك تقريباً درست است.
دربارهٴ آثار كوچك بطليموس، يا آثار منسوب به او، كتابنامه را ببينيد.
چانگ هنگ
چانگ هنگ1 در سال 78 در نان يانگ2 زاده شد و در 139 درگذشت. منجم چيني، وزير آن - تي و شون - تي، از امپراتوران سلسلهٴ هان. او يك نيمكرهٴ سماوي ساخت كه بر روي يك سطح استوايي ميگشت.3 ظاهراً او تعداد زيادي از ستارگان را ميشناخته است. علاوه بر خورشيد و ماه، پنج سياره، و منازل القمر 28گانه4، او 124 ستارهٴ مرئي، 320 ستاره با نامهاشان، 2500 ستارهٴ بزرگ و 11520 (؟!) ستارهٴ كوچك بينام را برميشمارد (فورك). نوعي لرزهسنج5 (؟) نيز بدو منسوب است.6 او لينگ هسين7 را نوشت، كه كتابي است در جهانشناسي و نجوم. عدد پي را معادل10√ برآورد كرد. او در 123 تقويم را اصلاح كرد.
و. فيزيك و فنآوري رومي، هلنيستي و چيني
راجع به فيزيك رومي يادداشت مرا دربارهٴ بالبوس و هيگينوس مساح در فقرهٴ د ببينيد.
آپولودوروس دمشقي
آپولودوروس8 در زمان تراژان (امپراتورياش از 98 تا 117) برآمد، و به وسيلهٴ هادريان به مرگ